Chapter 19

Qillqaq runata muchuchiyku, yuyayta qhipachiyku

绝圣弃智,民利百倍;绝仁弃义,民复孝慈;绝巧弃利,盗贼无有。
此三者以为文不足,故令有所属:见素抱朴,少私寡欲。
Qillqaq runata muchuchiyku, yuyayta qhipachiyku, kaykunataq munaq runakunaqa kaqlli kanchik; llapa shuma kayta saywachiyku, alli kawsayta hayllichiyku, chayqa runakunaqa tayta mamaqta muchuchik; qallariyku llapa simirqa llamk'ayta, qukuyku llapa qullqita, chayqa mana suwakuna kanqanchu. Kay tinsaqa mana allinchu qillqachiytaqpaq, chayqami kaqpin kaypi: rikuy rikch'aqkuna, qapariyku t'anta manka qanqa, ama piqa lluqsinqa, ama piqa munaykuqa.

Ukhu Yuyay

Kay raki imamanta rimaqta?

Kay qillqayqa nikuq: santu qillqayta, yuyaytaqa llujschichiyku; chaywanqa runakunaqa allin kawsayta tarinku. Llapa shuma kayta, alli kawsaytaqa saywachiyku; chayqa runakunaqa tayta mamankunata muchuchinku. Llapa simirqa llamk'ayta, qullqitaqa qukuyku; chayqa mana suwakuna kanqanchu. Kaykunataqa qillqawanraq mana allinchu, chayqami karin kaypi: rikuy rikch'aqkuna, qapariyku llapa t'anta manka qanqa.

Imaynatataq kay ñuqaman tupan?

Munaykuqaqa llapa yanqata simirqa kayta, yanqata qullqita munaq kani. Kay qillqayqa nishani: mana allin kawsayqa, yanqa simirqa llamk'ayman kani. Kawsayniypi tayta mamayqa chinkaykanqaku, mana muchuchikchu. Huk warmiqa kani, yanqa llapa kawsaytaqta munaq, mana tayta mamataqta muchuchikchu. Kay qillqayqa kaqlliwan kaychanaypaq, llapa yanqa kayta qhipachiyaypaq.

Kunan p'unchaw imatataq ruwanay?

Waqñiyman kachkani, simirqa kayta munaq kani. Kay p'unchaypi munayniyqa sayachiykuqa: simirqa ama munaqchu, llapa qullqitaqa mana muchuchikchu. T'anta manka qanqa kawsaytaqta rikuchiykuqa. Tayta mamayta muchuchiykuqa, llapa shuma kaytawan kawsaykuqa.

Kikin Rakikuna

Ñuqapa Yuyayni

What does this chapter inspire in you? How will you apply it?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →