Глава 38

Ыджыд дэммӧдчысӧ абу дэммӧдчысӧ

德仁义礼道

Отир

上德不德，是以有德；下德不失德，是以无德。
上德无为而无以为；下德为之而有以为。上仁为之而无以为；上义为之而有以为。上礼为之而莫之应，则攘臂而扔之。
故失道而后德，失德而后仁，失仁而后义，失义而后礼。夫礼者，忠信之薄，而乱之首。
前识者，道之华，而愚之始。是以大丈夫处其厚，不居其薄；处其实，不居其华。故去彼取此。

Перевод

Ыджыд дэммӧдчысӧ абу дэммӧдчысӧ, сідз сідз жӧ öнісӧ öмöй дэммӧдчысӧ; тӧдса дэммӧдчысӧ абу сё дэммӧдчысӧ, сідз сідз жӧ öнісӧ öмöй дэммӧдчысӧ. Ыджыд дэммӧдчысӧ унажӧмныд туйӧн да абу сё котӧртöны; тӧдса дэммӧдчысӧ котӧртöны да сё котӧртöны. Ыджыд нёжӧталӧм унажӧмныд туйӧн да абу сё котӧртöны; ыджыд квайтлӧм сё котӧртöны да сё котӧртöны. Ыджыд вежонöр унажӧмныд туйӧн да абу сё котӧртöны, дасӧй öнісны öмöй сё велӧдчӧны, дасӧй лэччалӧнынысӧ. Сідз сё лоӧ: туй петӧмӧн дэммӧдчысӧ, дэммӧдчысӧ петӧмӧн нёжӧталӧм, нёжӧталӧм петӧмӧн квайтлӧм, квайтлӧм петӧмӧн вежонöр. Вежонöрӧсӧ — тайӧ петкӧдӧны шоччисӧмсӧ да лыйӧмсӧ. Сідз сё, коді шуӧнысӧ, мый сё тӧвлӧн копӧр, дасӧй тайӧ лоӧныӧсь ёсьтӧмлӧнöн. Сідз ыджыд нёрпысӧс öні эмӧсь сё, абу петкӧдӧны сідз öмöй; эмӧсь сё, абу петкӧдӧны сідз юрӧ. Сідз сё сёйöныӧсь сэтшӧмсӧ, кытчӧöсь тшӧкыд да сё.

Глубокöй раздумий

Мыйсӧ дасӧй кутӧ?

Ыджыд дэммӧдчысӧ öмöй дэммӧдчысӧ, дасӧй тайӧ сё. Тӧдса дэммӧдчысӧ сё дэммӧдчысӧ, дасӧй тайӧ абу сё. Ыджыд дэммӧдчысӧ унажӧмныд туйӧн котӧртöны да абу сё котӧртöны; тӧдса дэммӧдчысӧ котӧртöны да сё котӧртöны. Сідз сё: туй петӧмӧн дэммӧдчысӧ, дэммӧдчысӧ петӧмӧн нёжӧталӧм, нёжӧталӧм петӧмӧн квайтлӧм, квайтлӧм петӧмӧн вежонöр. Вежонöр — тайӧ шоччисӧм да лыйӧмлӧн öс вылас. Коді сё шуӧнысӧ, мый сё тӧвлӧн копӧр, дасӧй тайӧ лоӧ ёсьтӧмлӧн пуксисӧ.

Кыдз тайö мыйöн меным?

Сё кӧ тэныд эмӧсь öнісны дэммӧдчысӧ, тэ котӧртöны унажӧмныд туйӧн да абу сё котӧртöны. Сідз тэныд эмӧсь юрнысӧ, öмöй öныднысӧ сёöсь. Дасӧй сё кӧ тэ абу сё öныднысӧ, дасӧй тэ юрнуртöма сё котӧртöны, тайӧ лоӧ абу сё. Сідз сё кӧ тэ шуӧны: «Сё дэммӧдчысӧ», дасӧй сё котӧртöны, тэныд абу сё дэммӧдчысӧ.

Мый менö кыны тöсьöн?

Öні тайӧ лунö тэ бурмӧ: унажӧмныд туйӧн котӧртö да абу сё котӧртö. Сё кӧ тэ шуӧны: «Сё дэммӧдчысӧ», дасӧй сё котӧртöны, шуӧны сэтшӧм: «Тэ абу сё дэммӧдчысӧ». Сідз сё сёйöны сэтшӧмсӧ, кытчӧ öнісӧ тшӧкыд да сё.

Священнöй главаа

Wang Bi (226–249 м.э.)

James Legge (1891)

(Those who) possessed in highest degree the attributes (of the Tao) did not (seek) to cultivate them, and thus they were possessed of them (in the highest degree). Thus it was that when the Tao was lost, its attributes appeared; when its attributes were lost, benevolence appeared; when benevolence was lost, righteousness appeared; and when righteousness was lost, the proprieties appeared.

AI Современнöй

Мöйöс размышление

Kыдз тайö глава бырö мыйта боксö? Кыдз сійöс уджавны?

"Тайö глава шуис менöö бöр..."

"Мывкывлö сійö..."