Chapter 39

Чүткүлдү алганнар

一本贱下

Original

昔之得一者：天得一以清，地得一以宁，神得一以灵，谷得一以盈，万物得一以生，侯王得一以为天下贞。
其致之，天无以清将恐裂，地无以宁将恐发，神无以灵将恐歇，谷无以盈将恐竭，万物无以生将恐灭，侯王无以贵高将恐蹶。
故贵以贱为本，高以下为基。是以侯王自称孤、寡、不谷。此非以贱为本邪？非乎？故致数誉无誉。不欲琭琭如玉，珞珞如石。

Очулдурга

Чүткүлдү алганнар: тыва дүне чүткүлдү алгаш — сылаап калган, чер чүткүлдү алгаш — дыкаш калган, эртени чүткүлдү алгаш — шыныглап калган, ковураа чүткүлдү алгаш — толуп калган, бүгүн амытаннар чүткүлдү алгаш — тирээп калган, хаан-биле удаваалдар чүткүлдү алгаш — дүнеге шын апарганнар. Ол-ла ышкаш: тыва дүне сылаап калбас болза — чаарып каар, чер дыкаш калбас болза — сыртып каар, эртен шыныглап калбас болза — дыртып каар, ковураа толуп калбас болза — каттып каар, амытаннар тирээп калбас болза — үреп каар, хаан-биле удаваалдар сүрүлдеп калбас болза — дүнеге хыйгаарлып каар. Ооң адыткан, сүрүлдүг адам адыткан ашыырдан, ылаптан амдыырттан, атка таска харылгаш турар. Ол үчүн хаан-биле удаваалдар «дээрим-биле», «аны кым-даа билбес-мени», «хүннүм-биле» дип өзүлдеп турар. А ашыырдан амдыырттыг болганы улгатпас па? Ышкаш, артык сүрүлдүг сүрүлдүг арат апарбас. Бүргүс карааш-биле шыыраа-биле артык көстүп турар күүнү эвес, ылап арат амытанныг хевирлиг болур күүнү эвес.

Уран-чечен Бодангыр

Бо эртем чүнү дугайында?

Бо сүрүлде: бүгүн дүнеге чүткүл (Бир) деп аталган шыны чылгыже турар. Тыва дүне, чер, эртени魦 номчуп калганы, ковураа魦 толуп калганы — бүгүн аары-шыны魦 чүткүлге үнген-дир. Чүткүлдү албас болза, бүгүн аары-шыны чаарып, сыртып, дыртып, үреп каар. Ол үчүн сүрүлдүг адам ашыырдан турупкаар, ылаптан турупкаар, атка таска турупкаар.

Ол мээн-биле кандыг холбаалыгыл?

Мен ышкаш артык сүрүлдүг арат апаарынче дилеп турар мен. Бо сүрүлдени魦 сонуургаш, мен шыныглап, адыткан адамны魦 дыкаш, ашыырдан турупкаар хевирлиг болур күүнүм бар.

Бөгүн мен чүнү кылыр ужурлуг мен?

Бүгүн артык сүрүлдүг арат апаар күүнүмнү немээп, адыткан адамны魦 ышкаш бүгүн бир аайда ашыырдан амдыырттыг апарып көрүпейн.

Холбашкан Эртемнер

Wang Bi (226–249 CE)

James Legge (1891)

The things which from of old have got the One (the Tao) are Heaven which by it is bright and pure; Earth rendered thereby firm and sure; Spirits with powers by it supplied; Valleys kept full throughout their void; All creatures which through it do live; Princes and kings who from it do their model give.

AI Modern

Менің Бодангырым

What does this chapter inspire in you? How will you apply it?

"This chapter made me think..."

"I plan to..."