Фасл 31

Абзорҳои беҳтарин қобили истифода нестанд

兵不祥恬淡丧礼

Original

夫佳兵者，不祥之器，物或恶之，故有道者不处。
君子居则贵左，用兵则贵右。兵者不祥之器，非君子之器，不得已而用之，恬淡为上。胜而不美，而美之者，是乐杀人。夫乐杀人者，则不可以得志于天下矣。
吉事尚左，凶事尚右。偏将军居左，上将军居右，言以丧礼处之。杀人之众，以哀悲泣之，战胜以丧礼处之。

Тарҷума

Абзорҳои ҷанг асбобҳои но башардӯшанд; ҳамаи мавҷудот аз онҳо ҳарос доранд, барои ин касоне, ки ба роҳи дуои менахванд, аз онҳо дурӣ меҷӯянд. Одами неку ахлоқе, вақте ки осуда аст, тарафи чапи худро арзанда медонад; вақте ки аз аслиҳа истифода мекунад, тарафи рости худро арзанда медонад. Аслиҳа асбобҳои но башардӯшанд, инҳо асбобҳои одами неку ахлоқ нестанд; танҳо дар сурате истифода бурдан лозим аст, ки роҳи дигаре небошад ва бо оромӣ ва ҳофиза аввалиндаредӣ бошад. Пирӯзӣ дар ҷанг зебо нест; касоне, ки онро зебо медонанд, ба куштан шавқ меварзанд. Касоне, ки ба куштан шавқ доранд, наметавонанд дар ҷаҳон орзуҳояшонро амалӣ созанд. Барои корҳои хушбахт тарафи чапро афзалтар мешуморанд, барои корҳои бад тарафи ростро. Сарлашкари нисбатан паст дар тарафи чап меистад, сарлашкари болоӣ дар тарафи рост меистад — ин нишон медиҳад, ки ҷанг монанди маросими дафн гузаронида мешавад. Вақте ки бисёр кас ҳалок шудаанд, бо ғам ва ашки ёзо ба онҳо ҳамдардӣ кунед; ҳатто дар ғолибӣ ҳам, онро монанди маросими дафн гузаронидан лозим аст.

Фикруминҷӯии амиқ

Ин боб дар бораи чӣ?

Ин боб дар бораи ҳолатҳое сухан мегӯяд, ки ҷанг ва аслиҳа ба кор бурда мешаванд. Лао-Зу мегӯяд, ки аслиҳа асбобҳои но башардӯшанд ва ҳамаи мавҷудот аз онҳо ҳарос доранд. Ғолибӣ дар ҷанг зебо нест ва шавқи куштан аз ахлоқи бад дарак медиҳад. Ҷанг бояд монанди маросими дафн гузаронида шавад, на монанди ҷашн.

Ин чӣ рабте ба ман дорад?

Ин боб ба ман меомӯзад, ки дар ҳаёти ҳаррӯза аз ҷанг ва худпурсии ҳар гуна пешгирӣ кунам. Ҳатто дар муноқишаҳои хурд бо оила ва ҳамкасбон, баъди ҳар ғолибӣ бояд фармуд, ки чӣ гуна ғолиб шудам — оё бо роҳи дуо ё бо тасмими ахлоқӣ. Ин маънои онро дорад, ки барои ғолибӣ шодмонӣ накунам, балки аз ғолибӣ барои хизмат ба некии корҳо истифода барам.

Имрӯз чӣ кор кунам?

Имрӯз дар ягон ҳолат, ки одамеро шикофат мекунам ё баҳс мекунам, пеш аз ҳар ҳаракате, ки мекунам, бозмедорам ва меандешам: оё ин роҳи дуо аст ё на? Агар набошад, роҳи дигареро ҷустан мекунам, ки ба ҳар ду тараф неку бошад.

Бобҳои марбут

Wang Bi (226–249 CE)

James Legge (1891)

Now arms, however beautiful, are instruments of evil omen, hateful, it may be said, to all creatures. Therefore they who have the Tao do not like to employ them. The superior man ordinarily considers the left hand the most honourable place, but in time of war the right hand.

AI Modern

Мулоҳизаи ман

What does this chapter inspire in you? How will you apply it?

"This chapter made me think..."

"I plan to..."