Chapter 13

Munaytaqmanpis mancharikuy: Kawsaytaq quimsap qhariypi

宠辱若惊,贵大患若身。
何谓宠辱若惊?宠为下,得之若惊,失之若惊,是谓宠辱若惊。
何谓贵大患若身?吾所以有大患者,为吾有身,及吾无身,吾有何患?
故贵以身为天下,若可寄天下;爱以身为天下,若可托天下。
Munaypaq mana munaytaqpisqa mancharikuy, hamut'aykunataq muchuyman chaniyuqtaq qanrayku. Imataq munaytaqman mancharikuyqa? Munayqa hawanpi, chaskiyqa mancharikuywan, quspayqa mancharikuywan, chaymi munaypaq mana munaytaqpis mancharikuy. Imataq hamut'aykunataq muchuytaq quimsap qhariypi? Ñuqaq kayku qusqaykuqa, ñuqaq kawsaytaq kaptiyqa, ¿imarayku qusqaykunataq? ¡Munaytaqpi qan kaytaq kaptiyqa, imaynataq qusqaykunaq kana! Chayrayku, quimsaytaq mundoqpaq kawsaytaqwan qawarispaqa, atiyki mundoqta purichiy; munaspa qanpaq kawsaytaqwan mundoqta qawarispaqa, atiyki mundoqta quyay. Kayqa kanki mundoqpaq qullqa, quimsaytaq t'anta.

Ukhu Yuyay

Kay raki imamanta rimaqta?

Kay kwintupi qan qanman munaytaq mana munaytaqpis mancharikuyqa, muchuykunaq kawsaytaq qanrayku nisqa. Qan kayqa kawsaykunataq qusqaykunataq munan, kayqaqa hamut'aywanmi. Qusqaykuna qusaqkunaq kaptiyqa, kawsaykunapaq chaniyuq kanki; qusqaykuna chinkaykapuytaq, muchuytaq qanki. Qaynaq runa kaptinpas, quimsaytaq mundoqpaq quimsaytaqwan qawarispaqa, mana qanman kaytaq atispalla mundoqta qawana.

Imaynatataq kay ñuqaman tupan?

Ñuqa kay kwintupi qan qusqaykunataq munanaytaq kawsayniypi. Munaytaq kayqa mancharikuywan, kaykunaq qusaqkunaqpas muchuywan. Chaymi ñuqaq hamut'ayni: kawsayniypi qusqaykunataq qana mana muna, kay pachataq quimsaytaqwan qawana. Qan kayqa kaykunataq qusaqkunaqtaqpas rikukuy, imayna quspayqa muchuywan mana mancharikuytaq, imayna quspayqa mana qasaqkunaqpas.

Kunan p'unchaw imatataq ruwanay?

Kay p'unchayqa, kusaqkunaq quspayqa mana muchuyniypi mancharikuytaqtaq. Quspayqa munaywan mana, muchuywanpas mana, kay pachataq qan kaywan qawana. Qusqaykunataq muna, kay qanrayku; kaytaq rurana: sunquykita quimsaytaqwan p'acha, mana qusaqpaq mana muchuqpaq, kay pachataq munakuywan qawana.

Kikin Rakikuna

Ñuqapa Yuyayni

What does this chapter inspire in you? How will you apply it?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →