Chapter 54
De gooj bouwer waere niech oetgerók
Original
修之于身,其德乃真;修之于家,其德乃余;修之于乡,其德乃长;修之于国,其德乃丰;修之于天下,其德乃普。
故以身观身,以家观家,以乡观乡,以国观国,以天下观天下。吾何以知天下然哉?以此。
Vertaling
Wat good vasjtehajj is, vinjkt neet los.
De nakómmelinge bringe offerrande aan,
en det höppen ze op tot in aeverigheid.
Wen die deugdj in 'n mins weurdj volmaak,
den is de deugdj ónvervalsjt.
Wen die in e femielje weurdj volmaak,
den euversjottelt die deugdj.
Wen die in e dörp weurdj volmaak,
den weurdj die deugdj langelaevig.
Wen die in e landj weurdj volmaak,
den weurdj die deugdj rónkelik.
Wen die in de ganse werreldj weurdj volmaak,
den ómvangsj die deugdj alles.
Dus: waor e mins is, bekiek dem via zich.
Waor e femielje is, bekiek die via de femielje.
Waor e dörp is, bekiek dat via 't dörp.
Waor e landj is, bekiek dat via 't landj.
Waor de werreldj is, bekiek die via de werreldj.
Wie weet ich wie de werreldj dao van oet zien?
Door dit.
De wörtel van deugdj, geplantj in 'n mins,
kan neet weure oetgerók.
De wörtel van deugdj, geplantj in e femielje,
kan neet weure oetgerók.
De wörtel van deugdj, geplantj in e dörp,
kan neet weure oetgerók.
De wörtel van deugdj, geplantj in e landj,
kan neet weure oetgerók.
De wörtel van deugdj, geplantj in de werreldj,
kan neet weure oetgerók.
Dit is wie de sjting van 'n boom:
wie deep de wortele in de eerdj zitte,
zoa hoeug wie de takke in de loch kómme.
De luuj die good geboewdj höbbe, zeen wie boom wordj gebore mit wörtele die deep in de gróndj zitte. Es se diepe, ónvervalsjte deugdj höbbe in eige hert, den is 't of se 'n boom zeen mit sterke wortele. Dees wörtele zeen inemes zoe staark, det zelfs de windj of de sjtorm ze neet kin oetrukske. De deugdj die se in eige hert zeet gekweektj, versjpreijt ziech nao e femielje, nao 't dörp, nao 't landj, nao de ganse werreldj. 't Begintj bij eige herinneringe aan 't good doon, aan 'n leefde die greujtj wie 'n boom. De natuur van dees deugdj is zoe ónvervalsjt, det die ouch noets verluus geit. De nakómmelinge zeen de vruchde van dese boom: ze bringe offerrande aan hun aafgestórve veurwildjs, ze höbbe verering en 'n band mit 't verleije. Det is 't werk van de wörtel: de vruchde kómme van allein.
In mein eige laeve wil ich ouch zoe'n boom zeen. Ich höb gekeke nao wie miens vader en grootvader leefde, nao de deugdj die ze in eus femielje kweekde. Ich wil diepe wörtele van ónvervalsjtheid höbbe in mein karakter. Ich wil neet allein good zeen veur mich, mer ouch veur die ich laef: mein femielje, mein vrinj, mein naober. Ich huur veur m'n eige op, ieder es veur de werreldj: te make det miens deugdj e biblioteek of 'n waterbron weurdj woavan de luuj kómme te drinke. Dit is miech taengank: ich wilt neet allein good zeen veur mich of miene femielje, mer ouch de werreldj raakere mit deugdj die van mich oetgaon.
Deugdj kweke in de daagelike dingen: vandaag luustere nao wat miens femielje vertik, zónger te oordele. 'n Sjtóm gaeve aan die neet good hure. Aandach gaeve aan de mins naoves mich, ieder es te vlöch in mien iphone. Wilschap geve aan de aerdj wo ich op laef: gein aafval latje, 'n plantj verzörge, de natuur eren. Dit is de praktijk van 't kweke van deugdj, beginnendj mit klein ding, mer mit de hóp det de wörtel deep genóg geit.
De wörtel van deugdj kump neet oet de hemel,
zoa min wie de takke van良品 de gróndj kómme.
Ze zeen 't werk van die daagelike praktijk,
van 't leefde wie 'n boom die langzaam greujtj.
Wen se de wörtel in eige hert zeet geplantj,
is die neet verbergdj in glorie of róndjóm,
mer in de sjtilte van 't mins zien,
in de stundj dao die neet gepraot wirt,
in de keuze veur good, es niemes kikt.
Dit is de kóns van de verborge boom:
det die óngezien greujtj.
Det die, es se volwaasse is,
de ganse werreldj besjerme kin mit zien sjaarme.
De bouwer die good bouwj, deit det neet veur de lof,
mer veur det 't geboew mus zeen es de storm kump.
De grasper die good gruip, gruip neet veur de prijs,
mer veur det de sjat van binne neet verluus geit.
Dit is 't werk van de stille boom:
niej te zoeken nao groatheid,
mer te zeen wie de dag aanbreukdj.
De nakómmelinge zeen de vraoge van de vruchde,
neet van de boom zelfj.
Dit is de kóns van de verborge deugdj:
ze greujtj wie 't water dat neet streumdj,
ze weurdj wie de bergk die neet bewigdj,
ze leefdj wie de sjterre die neet vraoge,
mer alleinlichtj.
De bouwer die neet kun óngereet waere,
greujtj neet in 'n daag,
mer in 'n laeve van geduldj.
De grasper die neet kun loslaote,
hilt neet vas mit de hengkel van buute,
mer mit de veuring van binne.
Dit is 't werk van de boom:
de wörtel zuupt water op oet de deep,
de takke vange liech op van baove.
De bouwer die good bouwj, bouwj zoe'n boom:
neet mit stein of houtj,
mer mit de stoffe van 't hert.
De nakómmelinge zeen de vruchde:
zij kómme teuge de boom sjtoon,
ze rieke aan de sjtam,
zeplökke de vruchde,
en ze bringe offerrande aan de voorsjtate.
Dit is de cirkel van deugdj:
zij begunp bie de mins,
zij gruip bie de femielje,
zij reik bie de werreldj.
En de werreldj, in häör ganse groatheid,
is mer de ómvank van dees ene boom,
geplantj in 't hert van de bouwer,
die good bouwj zónger te zeen,
dat dees ganse werreldj van zien vruchde leefdj.
Diepe Overpeinzing
Woabir geit dit hoofdstök?
Dit hoofdstök zègk det wie good deugdj in eige hert plantj, dees neet kin weure oetgerók. De deugdj is wie 'n boom mit diepe wörtele: ze beginp bie de mins, versjpreit ziech nao femielje, dörp, landj en de ganse werreldj. De nakómmelinge zeen de vruchde van deze boom; ze bringen offerrande aan ómdet de wörtel van deugdj zoe staark is. Gooj geboewdj en vasjtehaje is neet van buute, mer van binne.
Wie releteert det tae miech?
Ich kiek nao mien femielje en wie de deugdj dao is euvergeërfdj. Mien oupa en vader höbbe mich getraogjdj mit stille deugdj: geduldj, ieërveurdigheid, 't good doon zónger daodvrage. Ich wilt die wörtele neet verluus in mien eigen laeve. Ich merke det wie ich good kweke, ich 't euverdrök nao mien kinder en kleinkinder. Dit hoofdstök herinnert mich daj 't belangrik is om te zeen wie 'n boom te zeen die wörtele haj: neet allein veur zichzelf, mer veur alles wat kump.
Wat moot ich vandaag doon?
Vandaag gelaov ich deugdj in de klein ding: ich luster nao wat mien femielje zègk, ich help 'n naober, ich verzörg 'n plantj of boompke in mien tuin. Ich plantj 'n wörtel, al is 't noets zoe klein, mit de hóp det diepe wörtele greuje kómme die neet oet te rukske zeen. Ich sjriev 't op of make 'n foto, ómdet dees stóndj mein deugdj in de femielje weurdj.
Verwante hoofdstökke
Miene reflectie
Waat inspireert dit hoofdstök in dich? Hoe zals se 't touwenne?