Chapter 38
Hanaq Kaynin Mana Kaynin Kapuq
Original
上德无为而无以为；下德为之而有以为。上仁为之而无以为；上义为之而有以为。上礼为之而莫之应，则攘臂而扔之。
故失道而后德，失德而后仁，失仁而后义，失义而后礼。夫礼者，忠信之薄，而乱之首。
前识者，道之华，而愚之始。是以大丈夫处其厚，不居其薄；处其实，不居其华。故去彼取此。
Tikray
Hanaq kayninchik mana llamkayta ruwan; sapan kayninchikqa mana ruwayta atispapis ruwan. Hanaq lloq'e kayninchikqa mana ruwayta atispapis ruwan; hanaq allin kayninchikqa ruwanpis mana atispapis. Hanaq qhatun kayninchikqa mana kutichispa, makiqninkunata haqiychan.
Chayrayku, Tayta mana kaytinta qhipaykapuq kayninchikmi kan, kayninchik mana kaytinta qhipaykapuq lloq'e kaynin, lloq'e kaynin mana kaytinta qhipaykapuq allin kaynin, allin kaynin mana kaytinta qhipaykapuq qhatun kaynin.
Qhatun kayninqa, kawsaymanta karu kayninchikpa lluqsaynin, machula kayninkuna paqariyninkuna.
Ñawpaq musyaykunaqa, Taytapa lloq'e sutinmi, uqlla kaypa qallariyninmi. Chayrayku, llumpay runakunaqa kayllayta q'omitinku, mana utqayta ch'usaq kayninkata. Chaykaqlla kayninkata q'omitinku, mana lloq'e kayninkata. Chayrayku, chaywanqa mana kanchu, kaywanqa kanki.
Ukhu Yuyay
Kay raki imamanta rimaqta?
Kay chapter niran: Hanaq kaynin mana sutinchikpis ruwaq, chayrayku chaymi kayninmi. Sapan kayninchiqqa sutinchikta q'awachkan, chayrayku mana kayninchu. Hanaq kayninchik mana llamkayta ruwan, sapan kayninchiqqa mana ruwayta atispapis ruwan. Hanaq lloq'e kayninchikqa mana ruwayta atispapis ruwan, hanaq allin kayninchikqa ruwanpis mana atispapis. Qhatun kayninman chayayku chayqa, kawsaymanta karu kayninchik lloqsanmi, machula kayninkuna qallarinku. Chayrayku, llumpay runakunaqa chusaq kayninkata q'omitinku, mana lloq'e kayninkata.
Imaynatataq kay ñuqaman tupan?
Kay lloq'e niran: Imayna kayninpaq llamkayta ruwaspapis, manami allin kayta atispa. Sutinchikta q'awachiyqa, kikinpaqmanña kayta saqiychan. Tukuy kay kaywanmi tikray: mana ima ruwayta atispa, chayqa hanaq kaynin kan. Mana qillqakuyta, sinchikayta atiychikchu. Chaypiqa kayninchikpa kayninmi kan, mana sutinchikpas. Kawsaypiqa mana pipas musyaychu atiychikta, mana pipas.
Kunan p'unchaw imatataq ruwanay?
Kunan p'unchaypaq musyayni: Hukk'a ruwaypi, imata ruwayta munan chayta q'awachiyta. Mana pipas musyayta munaspataq, mana allin kayninkunataña ruwaychik. Sutinchikta mana q'awachiyta, kikin kayninkunata pushayta. Kawsaymanta karuykunata q'awachiy: qhatunkuna, sinchi kayninchik, mana allin kayta. Chaywanpis, mana kayninkunataña ruwaychik.
Kikin Rakikuna
Ñuqapa Yuyayni
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?