Qillqa 38
Jilata Suma Kamachiwa
Original
上德无为而无以为；下德为之而有以为。上仁为之而无以为；上义为之而有以为。上礼为之而莫之应，则攘臂而扔之。
故失道而后德，失德而后仁，失仁而后义，失义而后礼。夫礼者，忠信之薄，而乱之首。
前识者，道之华，而愚之始。是以大丈夫处其厚，不居其薄；处其实，不居其华。故去彼取此。
Larut'ayawi
Chayna, kunaymana sarantañapach munaysixa, chaysa suma kamachi sarapxiwa. Suma kamachixa sarapxatas, chaysa pära kamachi sarapxi. Pära kamachixa sarapxatas, chaysa chiqa kamachi sarapxi. Chiqa kamachixa sarapxatas, chaysa yawrne kamachi sarapxi. Chay yawrne kamachi ukaxa, chiqapa q'uchuwa, chikata usqultayaña thuqhanapa.
Kunaymana amuyunakawa, suma sarxañapa p'iqincha, ukaxa jukumuyunakawa. Chayna, suma jaqixa ukaxa kuatichasiwa, janiwa ch'iqata. Ukaxa tunka qhanpiwa, janiwa p'iqinchata. Chayna, chay ch'iqataqa satayaña, kuatichasaqa katuqaña.
Ukhaxa Uñt'ayawi
Kunas kaypi qhananchata?
Kay kasikixa juman uñt'asa, suma kamachixa janiwa suma arusti sapa. Jilata suma kamachiwa janiwa kuna ruysa apsuski, ukaxa sapa ukatsti. Ch'iqa suma kamachixa ruysa apsuski, ukjaxa janiwa kunaymana suma kamachitsti. Chay kamachixa kunayman sutipxi: yawrne kamachixa kunaymana chiqapa usqultayañapa thuqhanapa.
Kunjamas nayaxa junta?
Juman suma kamach sapa jaqixa, kunaymana kuna ruysa apsuski. Jilata suma kamachixa janiwa kuna qhanaqasi, ukaxa sapa ukjaxa. Juman ukhasti sapa, janiwa kuna utjiyasipkiti. Jilata suma kamachixa kuna utjiyasipkitiwa, ukhasti suma jaqi sapa.
Kunats jichharu luratäni?
Juman kunaymana kuna ruysa apsuskitixa, yawrne sapaña. Kunaymana kuna ruysa apsuskitixa, ni jukkiwa lurasiykiti. Chayna, juman jilata suma kamachi sapa utjiyasipkiti.
Relacionäy qillqanaka
Nayan Uñt'ayawi
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?