Chapter 31

Ko e Ngaahi Mahaki Tau

夫佳兵者,不祥之器,物或恶之,故有道者不处。
君子居则贵左,用兵则贵右。兵者不祥之器,非君子之器,不得已而用之,恬淡为上。胜而不美,而美之者,是乐杀人。夫乐杀人者,则不可以得志于天下矣。
吉事尚左,凶事尚右。偏将军居左,上将军居右,言以丧礼处之。杀人之众,以哀悲泣之,战胜以丧礼处之。
Ko e mahaki tau — ko e me'a ta'etā'ofi' — 'e 'ikai te ne 'ofa 'i he kakai kotoa. Ko ia 'oku 'ikai te nau fai ha me'a pe. 'Oku anga lelei ange 'a e tangata-to'a 'i he nofo 'i he tētē, ka 'i he tau 'oku anga lelei ange 'i he 'uhingataimi. Ko e mahaki tau ko e me'a ta'etā'ofi', 'e 'ikai ko e me'a ma'a 'e fai 'e he tangata-to'a, ka 'oku 'i ai pe fua ha 'uhinga lahi. Kapau 'e fiema'u ke fai, 'e leleiange 'a e hingamo 'i ho'o loto. 'Oku 'ikai lelei 'a e fiefia 'i he manava, ka 'oku ta'emālie 'a e fiefia. Kapau 'oku fiefia 'a e tangata 'i he 'aisa 'o ha taha, 'e 'ikai lava 'o ma'u 'a e me'a kotoa 'i he māmanima'. 'I he ngaahi me'a lelei, 'oku anga lelei ange 'a e nofo 'i he tētē; 'i he ngaahi me'a 'e faka'auha, 'oku anga lelei ange 'a e nofo 'i he 'uhingataimi. 'Oku nofo 'a e pale-tau ki he tētē, pea 'oku nofo 'a e mātu'a-tau ki he 'uhingataimi. 'Oku pehē 'a e lea — 'oku maheni ange ke fai 'o hangē ko e tangata laka. Kapau 'oku fai ha toe fakamolemole lahi, 'oku totonu ke fai 'aki 'a e tangi mo e 'u'u, pea kapau 'oku fai ha manava, 'oku totonu ke fai 'o hangē ko e laka 'i ha malō.

Fakakaukau Loloto

Ko e hā ʻa e vahe ni?

Ko e chapter ni 'oku fakahā ange 'o e me'a ta'etā'ofi' 'a e tau mo e ngaahi mahaki. 'Oku pehē 'e Lāosi 'e lahi ange 'a e tau ki he fa'a fiemālie, pea 'oku totonu ke fai 'o hangē ko e laka 'i ha malō. 'E 'ikai lelei 'a e fiefia 'i he tau, koe'uhi 'oku 'i ai ha kāinga na'e 'aisa.

ʻOku fēfē hono fekauʻaki mo au?

Ko hoku mo'ui, 'oku ou fie ki ho tangata 'i he ngaahi me'a 'e hoko. Ka 'oku ou 'ilo'i 'a e ngingila faka-Tao — 'a e me'a lahi ange 'i he tau 'oku maumau, pea 'oku ou fie ki he tau 'e lava 'i hoku loto.

Ko e hā ʻe ngāue ai au ʻapongipongi?

'I he 'aho ni, kapau 'oku 'i ai ha me'a 'oku ou fie tau ai — hili ia, 'uhinga lahi keu nofo tētē. 'Oku toe lahi ange 'a e malō 'i he fiemālie.

Ngaahi Vahe Fekauʻaki

Hoku Fakakaukau

What does this chapter inspire in you? How will you apply it?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →