Chapter 17
Эң Улуу Хосуйдар
Original
太上，下知有之；其次，亲而誉之；其次，畏之；其次，侮之。信不足焉，有不信焉。
悠兮其贵言。功成事遂，百姓皆谓我自然。
悠兮其贵言。功成事遂，百姓皆谓我自然。
Тылбаас
Эң улуутуттан хааланнар эрэ биллиммит.
Ол төрдө, кинилэри кытта сыһыымнара, үчүгэйи туттубут.
Ол төрдө, кинилэри кытта сыһыымнара, кинилэри урут кыччыыллыбыт.
Ол төрдө, кинилэри кытта сыһыымнара, кинилэри хаар дьаҕырбыт.
Ол төрдө, кинилэри кытта сыһыымнара, кинилэри быраҕаанна.
Ытыыр буоллаҕына, ытыыр буолуон да сөп.
Сылаас буоллаҕына, ааннарыгар сыллар буруо.
Түүлээх буоллаҕына, дьоҥҥо барыларыгар баарыйаны оҥорбутум.
Ол төрдө, кинилэри кытта сыһыымнара, үчүгэйи туттубут.
Ол төрдө, кинилэри кытта сыһыымнара, кинилэри урут кыччыыллыбыт.
Ол төрдө, кинилэри кытта сыһыымнара, кинилэри хаар дьаҕырбыт.
Ол төрдө, кинилэри кытта сыһыымнара, кинилэри быраҕаанна.
Ытыыр буоллаҕына, ытыыр буолуон да сөп.
Сылаас буоллаҕына, ааннарыгар сыллар буруо.
Түүлээх буоллаҕына, дьоҥҥо барыларыгар баарыйаны оҥорбутум.
Тарҕатыылаах Саныы
Бу сирэй тугу туһунан?
Бу салаа үс түргэннээх хоскоһугу туруорур. Эң улуутун хааланнар эрэ биллиммит. Кини баарыйы оҥорбутун эрэ биллиммит. Атыннар — кинилэри туттубут, урут кыччыыллыбыт, хаар дьаҕырбыт, быраҕаанна.
Ол миэхэ хайдах сыһыаннаһый?
Мин билимим - үчүгэй учуутал, кини хайдах үлэлээригин оҥорорун кытта. Ол эрээри хайдах быһыылары оҥорбутум, ким да билбэтэх. Бу үчүгэй буоллар дакаастаппат.
Бүгүн мин тугу гынымалый?
Бүгүн, билим дьоҥҥо сыһыыллыбытын кытта, түргэнник сыһыыллыбытым эрэ кыана, үчүгэйи туттуу, хайдах буоллар дакаастабыл. Ол сылааска — түүлээх.
Сибээстээх Сирэйдэр
Миэнэ Санаам
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?