Chapter 57

Tshamollo ka Maemo a Goodimo

以正治国,以奇用兵,以无事取天下。吾何以知其然哉?以此:
天下多忌讳,而民弥贫;民多利器,国家滋昏;人多伎巧,奇物滋起;法令滋彰,盗贼多有。
故圣人云:我无为而民自化,我好静而民自正,我无事而民自富,我无欲而民自朴。
Tshamollo ka maemo a goodimo, tiragatollo ka mokgwa wa mathata, le go hlweka go tšwa lefase ka go se dire se se ntshofa. Ke o tseba eng gore se se be se le bjalo? Ka tše di latelago: Lefase le na le dipeyo tše dikgolo, eupša batho ba phela ka mobu; batho ba na le diswantšhwa tše dikgolo, lefase le ya go nyamaela; batho ba na le dikuno tše dikgolo, ebile dilo tše mabjadi di a thwala; melao le dipego di a oketšega, eupša bathatakgi ba na le batho ba nnyane. Ka gona mothomo o re: 'Nna ge nka se diré se e se ntshofa, batho ba tla itharolla; ge nka se rate leruri, batho ba tla itlhama; ge nka se diré se e se ntshofa, batho ba tla boka; ge nka se nyake se se ntshofa, batho ba tla ba bopegopo.'

Gopola ka Botebo

Kgaolo ye e bua ka eng?

Seo sepelano se ngweletša gore o tshamolla ka maemo a goodimo, tiragatolle ka mokgwa wa mathata, ebile o hlweke go tšwa lefase ka go se dire se se ntshofa. Tao Te Ching e ngweletša gore ge lefase le na le melao e mebigkarolo, batho ba phela ka mobu; ge batho ba na le diswantšhwa, lefase le nyamaela; ge batho ba na le dikuno, dilo tše mabjadi di a thwala; gomme ge melao le dipego di a oketšega, bathatakgi ba na le batho ba nnyane. Ka gona mothomo o re gore ge motho a se dire se se ntshofa, batho ba tla itharolla; ge a rate leruri, batho ba tla itlhama; ge a se dire se e se ntshofa, batho ba tla boka; gomme ge a se nyake se se ntshofa, batho ba tla ba bopegopo.

E amana bjang le nna?

Mo bupingweng bja ka, ke lemoga gore nna ke rata go laola le go rulaganya. Ke rata go oketša melao, go rarolla dikgwetlho, le go šupa botse bja ka. Le ge go le jalo, sepelano se ngweletša gore tše di diritšwego ka 'maatla' di ka se kgone go thwalwa—di tla sepediša feela dikgwetlho tše di nago le tšona. Ke nyaka go ithuta go tshamolla, go lokolla, le go lumelela gore batho ba phele ka tumo.

Ke swanetše go dira eng lehono?

Mo letšatšing le, ke tlo kgetha ntlha e tee yeo nka e dirago. Ntle le go rarolla ka maatla a ka, ke tlo e letša e be e le bjalo. Ke tlo nyaka go lemoga gore go nyaka go laola ke eng—gomme ka gona, go e ntšhela pele ka tumo ya gore e ka se kgone go thwalwa.

Dikgaolo tše Amanago

Maitemogelo a Ka

What does this chapter inspire in you? How will you apply it?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →