Chapter 75

ʻO Ka Make ʻEna a nā Kānaka

民之饥,以其上食税之多,是以饥。民之难治,以其上之有为,是以难治。民之轻死,以其上求生之厚,是以轻死。
夫唯无以生为者,是贤于贵生。
Nā kānaka make ʻenā, no ka nui ʻana o nā uku a ko lākou poʻe aliʻi, no laila make ʻenā nā kānaka. Nā kānaka ʻaʻole hiki ke hoʻoponopono ʻia, no ka ikaika ʻana o ko lākou poʻe aliʻi, no laila ʻaʻole hiki ke hoʻoponopono. Nā kānaka kāpī i ka make, no ka ikaika ʻana o ko lākou poʻe aliʻi e ʻimi ai i ke ola nui, no laila kāpī lākou i ka make. ʻO ka poʻe ʻaʻole e kūkākūkā me ke ola, ʻo lākou ka poʻe akamai aʻe ma mua o ka poʻe nui ka mahalo ʻana i ke ola.

Nōnōmea Hohonu

He aha kēia paukū e pili ana?

Ua aʻo mai kēia paukū iā kākou, ʻo kekahi mea nui ʻo ia, ʻo ka nui ʻana o nā uku a me ke koi ʻia ʻana e nā poʻe ʻūpā, aia nō lākou i loko o ka make ʻenā a me ke kaumaha. Inā e nui loa nā uku a me nā koi, aia nō nā kānaka ma lalo iho o ke kaumaha a make ʻenā nō. A ʻo ka poʻe aliʻi akāka nō, i kūkākūkā nui lākou me ke ola, no laila ʻaʻole lākou i mahalo i ke ola o nā kānaka.

Pehea ka pilina iaʻu?

I loko o koʻu noho ʻia ana, manaʻo wau i nā manawa a pau no nā mea ikaika a me nā koi. I ka wā e ʻimi nei au i ke kaʻa ʻana o nā mea a pau, aia nō wau e hoʻomanaʻo ana no ka poʻe e noho ana ma lalo iho o ka nui o ka uku a me ke kaumaha. ʻAʻole wau e koi aku i nā mea ʻē aʻe aku, ʻaʻole wau e hoʻouka aku i ka poʻe e pili ana iā ia.

He aha kaʻu e hana ai i kēia lā?

I kēia lā, e hoʻomaikaʻi aku au no ka nāwaliwali a me ka hoʻopōmaikaʻi ʻana no ka poʻe e noho ana ma lalo iho. ʻAʻole wau e koi aku i ka uku ʻē aʻe, akā e haʻahaʻa au a e mālama aku i ko lākou make ʻenā.

Nā Moʻo Pili

Kuʻu Manaʻo

He aha kā kēia moʻo e hoʻāla ai iā ʻoe? Pehea ʻoe e hoʻohana ai?

Ask Laotzu About This Chapter Full chat →