Xexexeme 30
Ne Ŋutinuawɔla Tɔ Mɛ̃
Original
善有果而已，不敢以取强。果而勿矜，果而勿伐，果而勿骄，果而不得已，果而勿强。
物壮则老，是谓不道，不道早已。
Gɔmedzidzodzro
megblẽ aƒa mekpɔxɔ Dukɔ̃ o.
Ne wòwɔna ɖesiaɖe gblẽna ta la,
dzesi va yome.
Xexeame si xexeae la, xɔsi wɔa nu.
Ne xexeame le go me la,
ƒuƒlu kple agbatsadi va.
Wo si wòle ŋutinuawɔ ta la,
wòwɔ nu si wòwɔna o.
Ne wòwɔa nu la,
meɖa kpakplea dzi o,
meɖa ɣeyiɣi o,
meɖa xoxo o.
Ne wòwɔa ɖe nu ta o,
woɖo ɖe edzi.
Ne woɖo ɖe edzi la,
megblẽ aƒa mekpɔxɔ o.
Nu si wòxoxoa la,
wòxɔ dzesiwo.
Ne menye Ɖodokpɔ̃ o la,
wòmiaɖiɖi ta.
Dzedze
Neveƒe nye didi?
Wo si wòle Ɖodokpɔ̃ ta wòvaɖo mɛ̃tɔ ŋugbɔ la, menye akpɔe o be woɖo aƒa mekpɔxɔ Dukɔ̃ o. Ɖeɖe kple xexeame le Mawu ɖe edzi — anyi kple xɔsi va yome. Nuŋɔŋɔ si wowɔ ɖe nu o la, woɖɔ ɖe edzi kpakplea dzi. Le xeaxeame me la, ɣeyiɣiɖo kple xoxowɔwɔ manɔ eme o. Wo si wòle ŋutinuawɔ ta la, wòte ŋu le nu o, wòte ŋu le xoxo o. Eye nu si wòxoxoa la, wòxɔ dzesi — ɖeɖe manɔ Ɖodokpɔ̃ me o.
Aleke na kpɔe ŋtim?
Xɔsi manɔ dzesi si va yome — wo si wowɔ ɖe aƒa la, woɖo ɖe ameha me. Gbugbɔgblẽ si woƒo ɖe aƒa ta la, le seƒe dome ɖe wo ŋu. Gake seƒeɖo kple xoxowɔwɔ nye ɣeyiɣi — nyabiabia kple xoxowɔwɔ manɔ eme o. Esiwohyia nye nyabiabia, menye xoxowɔwɔ eye menye ɣeyiɣiɖo o. Ne menye Ɖodokpɔ̃ o la, wòmiaɖiɖi ta.
Nukae mɔ na wo egɔna?
Ne axa wòɖo xɔsi ɖi ɖe dzidzema me la, gbugbɔgblẽ nawo be anyi manɔ aƒa o. Anyi kple nuxexlẽ kple dzidzema nye gbugbɔ si manɔ ɣeyiɣi — menye xɔsi o. Egbe la, mayi tsɛe be manye azɔ ɖe xoxowɔwɔ me: ne menye akpɔe o be manye dziɖi ame o, anyi va ɖo evele. Anyi kple ɖodzikpɔkpɔ nye ɖodokpɔ̃ si medzimedzi la.
Ablɔdzidzi siwo le vevietɔ
Ŋunye Dzidzodzro
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?