Chapter 25
प्राकृतिकस्वभावः
मूलम्
有物混成，先天地生。寂兮寥兮，独立不改，周行而不殆，可以为天下母。
吾不知其名，字之曰道，强为之名曰大。大曰逝，逝曰远，远曰反。
故道大，天大，地大，王亦大。域中有四大，而王居其一焉。
人法地，地法天，天法道，道法自然。
吾不知其名，字之曰道，强为之名曰大。大曰逝，逝曰远，远曰反。
故道大，天大，地大，王亦大。域中有四大，而王居其一焉。
人法地，地法天，天法道，道法自然。
अनुवादः
यत्किम्चित्सम्मिश्रं जायते, पूर्वमेव स्वर्गभूम्योर्जातं। मौनं विशालं च, एकाकि तिष्ठति निर्विकारं, परितश्चरति न क्षीयमाणं, एतत्भवति जगतो जननी। न जानाम्यहं तस्य नाम, अहमेतन्मुञ्चामि कथयामि च तत्खलु तत्त्वं, बलात्करोमि च तस्य नाम महत्। महत्गच्छति, गच्छति दूरं, दूरात्पुनः प्रत्यागच्छति। अतएव तत्त्वं महत्, स्वर्गश्च महान्, पृथिवी च महती, राजा च महान्। चतस्रो महत्त्वा विश्वे, राजा च तास्वन्यतमा। मनुष्यः पृथिवीमनुसरति, पृथिवी स्वर्गं, स्वर्गस्तत्त्वं, तत्त्वं स्वाभाविकं चरितं।
गहनचिन्तनम्
इदं प्रकरणं किं वर्णयति?
अस्ति किम्प्राकृतिकं तत्त्वं यदुत्पन्नं पूर्वं स्वर्गपृथिव्योः, निर्विकारं सदा तिष्ठति, चक्रवत्परिभ्रमति च। एतत्सर्वजगतो जननी। तत्त्वं महत्खलु, गच्छति विस्तारं प्रति, दूरं च, पुनश्च प्रत्यागच्छति। स्वर्गः पृथिवी च राजा च महन्तः।
इदं मत्सम्बन्धि किम्?
अहं जानामि यत्प्रकृतेः गभीरं रहस्यं वर्तते यत्परिभ्रमते च। अहमेव तस्मिन्स्रोतसि भागी। सर्वं मम जीवनं तस्य अंशः।
अद्य किं करवाणि?
आज अहं प्रकृतेः गतिमनुसरामि, न जिघांसमि किमपि बलात्कर्तुं। श्वासं गृहीत्वा प्रकृतिं निरीक्षे, यथा सा विना यत्नेन सर्वं पालयति।
सम्बद्धाध्यायाः
मम चिन्तनम्
एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?