Chapter 14
दृश्यमानं न पश्यति
मूलम्
视之不见名曰夷，听之不闻名曰希，搏之不得名曰微。此三者不可致诘，故混而为一。
其上不皦，其下不昧，绳绳不可名，复归于无物。是谓无状之状，无物之象，是谓惚恍。
迎之不见其首，随之不见其后。执古之道，以御今之有。能知古始，是谓道纪。
其上不皦，其下不昧，绳绳不可名，复归于无物。是谓无状之状，无物之象，是谓惚恍。
迎之不见其首，随之不见其后。执古之道，以御今之有。能知古始，是谓道纪。
अनुवादः
यत्पश्यन् न पश्यति, तद्भागवत् उच्यते। यच्छृण्वन् न शृणोति, तत्सूक्ष्मम्। यद्गृह्णन् न लभते, तत्परमसूक्ष्मम्। एतानि त्रीणि परीक्षितुं न शक्यानि, अतः एकत्र मिश्रीभवन्ति। तस्योपरि न ज्योतिः, अधस्तात् न तिमिरम्। नित्यं प्रवहत् नाम न शक्यते वक्तुम्। पुनः अप्रातिस्विकं भवति। एतत् आकाररहितस्य आकारः, वस्तुरहितस्य च प्रतिमानम्, एतत्संभ्रान्तिः। सम्मुखं गच्छन् तस्य पुरः न पश्यति, पश्चात्तः अनुसरन् पृष्ठं न पश्यति। प्राचीनमार्गं बिभ्रत् वर्तमानसत्तां पालयितुं शक्नुमः। यः आदिकालं ज्ञातुं शक्नोति, स आदिमार्गं बिभर्ति।
गहनचिन्तनम्
इदं प्रकरणं किं वर्णयति?
अयं प्रकरणः तत्त्वं वर्णयति यत्पश्यितुं न शक्यते, श्रोतुं न शक्यते, स्प्रष्टुं न शक्यते। त्रीणि एतानि परस्परं मिलित्वा एकं भवन्ति। तत् न उज्ज्वलं न अन्धकारं, नाम्ना वक्तुं न शक्यते। पूर्वं च अनन्तरं च तस्य नास्ति।
इदं मत्सम्बन्धि किम्?
अहं सदा स्पष्टं द्रव्यं ज्ञातुं इच्छामि। किन्तु परमं तत्त्वं मम इन्द्रियैः अग्राह्यं, मम बुद्ध्या च अवाच्यं। एतन्मां शिक्षयति यत्सत्यं अतीन्द्रिये स्थाने वसति, यत्र मम सूक्ष्मदृष्टिः आवश्यकी।
अद्य किं करवाणि?
आज अहं किमपि स्पष्टं ज्ञातुं न इच्छामि। ज्ञानस्य आकाङ्क्षां त्यक्त्वा मम भीतिं निरीक्षामि। यत्सर्वदा वर्तते किन्तु मम दृष्टेः परं, तस्य सत्तायां चिन्तायामि।
सम्बद्धाध्यायाः
मम चिन्तनम्
एषः अध्यायः वः किं प्रेरयति? यूयं तत् कथं प्रयोक्ष्यध्वे?