Chapter 38
Кӱкшӧ чап – шып чап уло
Ойыртем
上德不德，是以有德；下德不失德，是以无德。
上德无为而无以为；下德为之而有以为。上仁为之而无以为；上义为之而有以为。上礼为之而莫之应，则攘臂而扔之。
故失道而后德，失德而后仁，失仁而后义，失义而后礼。夫礼者，忠信之薄，而乱之首。
前识者，道之华，而愚之始。是以大丈夫处其厚，不居其薄；处其实，不居其华。故去彼取此。
上德无为而无以为；下德为之而有以为。上仁为之而无以为；上义为之而有以为。上礼为之而莫之应，则攘臂而扔之。
故失道而后德，失德而后仁，失仁而后义，失义而后礼。夫礼者，忠信之薄，而乱之首。
前识者，道之华，而愚之始。是以大丈夫处其厚，不居其薄；处其实，不居其华。故去彼取此。
Тӧрлашымаш
Кӱкшӧ чап шып лиеш, тыге чап уло. Келшӧ чап чапым нумалтеш, тыге чап уке. Кӱкшӧ чап унгал лиеш да шкеж пырля ыштыме дене; келшӧ чап ыштыме да шкеж пырля ыштыме дене. Кӱкшӧ пелҥаяш унгал лиеш да шкеж пырля ыштыме дене; кӱкшӧ чындымаш ыштыме да шкеж пырля ыштыме дене; кӱкшӧ тыйымаш ыштыме да нимомаҥгат келшыме гынат, кидым пырля удырамашым пырля ушта. Тыгеш кечеш Тӱҥа лиймек, вара чап лиймаш, вара пелҥаяш, вара чындымаш, вара тыйымаш. Тыйымаш – чын шотышто шокмо, да бу шуктмаш тӱҥалтыш. Теве шымдаш — Тӱҥан шергалтмеш, но шукитаҥын сортым тӱҥалтыш. Тыгеш кечеш чын влак чын дене лийыт, шып дене лийыт; а шергалтмыже дене лийыт, шып дене улеш. Тыгеш тидым налаш да тидым шып лияш келша.
Келгын шонымаш
Иктеш калык тыште куште?
Чап кӱкшӧ лиеш гын, шып лиеш да шкеже ыстыме. Тыйымаш марте шуктмаш пырля лиеш — чын лиймек вара чап, вара пелҥаяш, вара тыйымаш лиеш. Тыйымашым нумалтыме годым чын шотышто шокмо лиеш.
Мый минемлан тындалеш?
Мый шке шӱмем дене ыштыме годым чын чапым ыштен кертам. Икмален шӱмем дене ышташ келша.
Таче мо ышташ кӱлеш?
Таче шке чапым эҥыртыше годым ыштыме-шагалмым шымлен кертам. Шкеж пырля ыштыме-шагалмым налаш келша.
Тыглай тунемвлак
Мыйын шӱмволмым
Тунем тында мокта? Кызытсе пелышкыжо ыштен кертыт?