Chapter 16

Шӱмбелне пуэш, шӱкшӧ шуэш

虚静归根复命知常

Ойыртем

致虚极，守静笃。万物并作，吾以观复。
夫物芸芸，各复归其根。归根曰静，是谓复命。复命曰常，知常曰明。不知常，妄作凶。
知常容，容乃公，公乃王，王乃天，天乃道，道乃久，没身不殆。

Тӧрлашымаш

Шӱмбелне пуэн келшӧш, шӱкшӧ пырра шуэш. Чотраклан шке келшышт, но мый шке тугайлаштам ыштем. Тичмаш каҥашыште чотрак-влак шке каҥаштыштым ыштыт, но мый ала-могайланат шке кодшожлан пырля пурынам. Тӱҥ мланде могыят шке тӱҥжӧ пырля кайышаш. Тӱҥжӧ пырля каен огыл, тыгай уло нала. Тӱҥжӧ пырля каедаш — тылеч мо сайырак лиеш. Тӱҥжӧ пырля каедашым ыштыман — тичмаш сомылым ыштыман линнет. Тичмаш сомылым ыштымештет сай лиеш. Тичмаш сомылым ыштыде- влаклан варакалтме лиеш, а варакалтме нерген сеҥымаш огыл. Тичмаш сомылым ыштымештет кугурак шотлаттет — шотлаттет гын чотрак пулаш лиештет. Чотрак пулшо лиеш гын, сайырак ыштышаш полшаш лиеш. Сайырак ыштышо лиеш гын, кугезе лиеш. Кугезе лиеш гын, тыгай-мо келшыдыме огыл — тыгай-мо чын лиеш. Тыгай-мо чын лиеш гын, тылзе чак лиеш. Тылзе чак лиеш гын, тыпек аяр лиеш, тыпек аяр лиеш гын, ийготыштым кодышт.',

Келгын шонымаш

Иктеш калык тыште куште?

Тичмаш каҥашыште чотрак-влак шке шӱмбелжелан пырля кайышат. Тӱҥ каҥашыште чотрак-влак шке кодшо-влакым налат, но вара ик тыгайланат шке тӱҥжӧ пырля каен кайышат. Тичмаш сомылым ыштымештет сай лиеш, тичмаш сомылым ыштыде-влаклан варакалтме лиеш.

Мый минемлан тындалеш?

Мый тыгай уло лишылнам — шке шӱмбелнам чотрак ышташ кӱлеш. Шӱмбел пуэш гын, тыгайланат тичмаш каҥашыш савырна. Мый шке шӱмбелнам пуэн келшӧш — шке шыплыштам, шке пелчырем налаш, тыгайланат шке тӱҥжым ышташ.

Таче мо ышташ кӱлеш?

Шке шӱмбелнам пуэш — шып лияш, шке шӱкшӧм шуэш. Ийготыште шып лияш, шке шыплышым эскераш. Тӱҥ мланде могыят шке тӱҥжӧ пырля каен кайышат — тыгайлат мый шке шке ыштем.

Тыглай тунемвлак

Ван Бим (226–249)

致虚，物之极也。守静，物之真正也。动作生长者，虚而不屈。归根则静，故曰静。静则复命，故曰复命也。复命则得性命之常，故曰常也。

Джеймс Легг (1891)

The (state of) vacancy should be brought to the utmost degree, and that of stillness guarded with unwearying vigour. All things alike go through their processes of activity, and (then) we see them return (to their original state).

ИИ У日月а

Мыйын шӱмволмым

Тунем тында мокта? Кызытсе пелышкыжо ыштен кертыт?

"Тунем мыйым шӱмышкым ыштен..."

"Мый планлым..."