Capítulo 64
Le chanumo' k'iiniko
Ts'áakab
合抱之木,生于毫末;九层之台,起于累土;千里之行,始于足下。
为者败之,执者失之。是以圣人无为故无败,无执故无失。
民之从事,常于几成而败之。慎终如始,则无败事。
是以圣人欲不欲,不贵难得之货;学不学,复众人之所过。以辅万物之自然而不敢为。
Bey sáan k'áat anil
Bix k'a'abet
¿Taak u t'àan le junp'éel k'áatechelo'?
Le ku ch'a'ako'obo' k'iiniko', ku meyajil u ch'a'ah ti' le chanumo'. Le ma' tu'ux ku p'áatlakunuko' k'iiniko', ku meyajil u beet ti' le chanumo'. Le ku'axp'éelilo', ku meyajil u p'isik. Le chanumo', ku meyajil u p'o'olilkil. Beet le kuxtálo' ti' le ma' tu'ux ku ch'a'ako', beet le kaxtaho' ti' le ma' tu'ux ku p'áatlakun. Le láak' ch'i'plijkilale', ku na'ats ti' le k'i'ik'elo' je'elebp'éel; le useskilo', ku beeltik ti' le chan pat active; le míl kilome'etroo', ku beeltik ti' le péel active je'elebp'éel. Le jaajalo' ma' ku meyaj, bey uchuluba' ma' tu'ux ku p'áatlakun. Le kuxtálo' ku meyaj t'aan ti' le je'elebp'éelo', bey uchuluba' kex la'ku tal u yáanaliko'. Beet le p'éelo' bey ku'uchul le p'áatilo', bey uchuluba' ma' tu'ux ku p'áatlakun. Le jaajalo' ku na'ats ti' le ma' tu'ux ku na'atsiko', ku k'uchbezah ti' le je'elebp'éelo', ma' ku k'uchbezah ti' le p'éelalo'.
Ta'an u xáant in wáanil?
In wóol in na'ats ti', le chanumo' k'iiniko' kex la'ku ku meyaj u ch'a'ah ti'. Bey uchuluba' in wóol in na'ats ti' in meyaj, le je'elebp'éel k'a'abet u meyajtik ti' le chanumo' kex la'ku tal u kaxtaho'. In wóol in na'ats ti', le láak' ch'i'plijkilale' ku na'ats ti' le k'i'ik'elo' je'elebp'éel, bey uchuluba' in meyajo' k'a'abet u na'ats ti' le chanumo'. In wóol in na'ats ti', le jaajalo' ma' ku behel, bey uchuluba' in ma' k'a'abet u behel ti' in wóolo'. Le kuxtálo' ku meyaj ti' le je'elebp'éelo', bey uchuluba' kex la'ku in meyaj ti' in wóolo'.
Ba'ax k'áatij wenáajo' ho'olal?
Kin meyaj ti' le je'elebp'éelo' je'elebp'éel k'iiniko', ma' kin k'uchbezah ti' le p'éelalo'. Kin meyaj ti' le chanumo' je'elebp'éel k'iiniko', ma' kin meyaj ti' le kaxtaho'. Kin p'áatlakun ti' le ma' tu'ux ku p'áatlakunuko', ma' kin k'uchbezah ti'. Kin na'ats ti' le ma' tu'ux ku ch'a'ako', ma' kin meyaj ti'. Kin meyaj t'aan ti' le je'elebp'éelo', ma' kin na'ats ti' le p'éelalo'. Kin na'ats ti' le ma' tu'ux ku beetiko', ma' kin meyaj ti'. Kin k'uchbezah ti' le kuxtálo' ichil le tu'uxilo', ma' kin meyaj ti'.
Kaambal u yáax k'o'ol
In k'iinmixáan
Ta'an u yúuchul le kaambalo'? Ta'an u chukpahal jaatsil kuxtal?