Chapter 28
Kexe Nara Ke Suwi
Original
知其雄，守其雌，为天下谿。为天下谿，常德不离，复归于婴儿。
知其白，守其黑，为天下式。为天下式，常德不忒，复归于无极。
知其荣，守其辱，为天下谷。为天下谷，常德乃足，复归于朴。
朴散则为器，圣人用之则为官长。故大制不割。
知其白，守其黑，为天下式。为天下式，常德不忒，复归于无极。
知其荣，守其辱，为天下谷。为天下谷，常德乃足，复归于朴。
朴散则为器，圣人用之则为官长。故大制不割。
Tarjama
Nara vexu, suwi veli,
xe tana wi soxu di.
Soxu di ye, teka lavi ne,
loxi bwexi, pexu fi.
Bele vexu, xima veli,
xe tana wi soxu wofu.
Sofu ye, teka lavi ne,
loxi tona, pexu fi.
Roma vexu, xisi veli,
xe tana wi soxu luma.
Luma ye, teka lavi ne,
loxi xowi, pexu fi.
Xowi fwexi, teka soxi ne,
sereme fexi xe kuli.
Kuli woli, tenu fwaxa.
Tenu tufi, nexe guli.
xe tana wi soxu di.
Soxu di ye, teka lavi ne,
loxi bwexi, pexu fi.
Bele vexu, xima veli,
xe tana wi soxu wofu.
Sofu ye, teka lavi ne,
loxi tona, pexu fi.
Roma vexu, xisi veli,
xe tana wi soxu luma.
Luma ye, teka lavi ne,
loxi xowi, pexu fi.
Xowi fwexi, teka soxi ne,
sereme fexi xe kuli.
Kuli woli, tenu fwaxa.
Tenu tufi, nexe guli.
Miiriya Gbèè
Wan na bin tili yi chapita?
So ne: nara fe kexe, suwi la wi. Soxu di ki tana wena lavi ne. Teka lavi fi, teka pexu fi, teka wi bwexi. Xe soxu wi luma tufi ne, teka loxi xowi fi. Lo fi na teka soxi wi.
N ma suxu di a ra?
Me wena nara fwexi ne. Te me wena rana wena, loxi sewi wi. Me kexe suwi la, kexe xima la, kexe xisi la. Lo me wena loxi bwexi ne, loxi tona ne, loxi xowi ne.
N xa nɛ lan lɔxɔ nin na?
Fexi wi soxu weki la. Nara xima weki, suwi koli weki. Koli wi weki lafi, weki wi bwexi weki.
Kɛɛ Siféè Tɔɔrɔ
N Miiriya
What does this chapter inspire in you? How will you apply it?