Xexexeme 38

Blema si Medzero Tsã Tsã

上德不德,是以有德;下德不失德,是以无德。
上德无为而无以为;下德为之而有以为。上仁为之而无以为;上义为之而有以为。上礼为之而莫之应,则攘臂而扔之。
故失道而后德,失德而后仁,失仁而后义,失义而后礼。夫礼者,忠信之薄,而乱之首。
前识者,道之华,而愚之始。是以大丈夫处其厚,不居其薄;处其实,不居其华。故去彼取此。
Blema titã mele dzɔ̃ le eŋu o, eye efe dzɔ̃ tso le molablabla me. Blema devu mele dzɔ̃ lɔ̃e o, esi wɔzãnɔ dzɔ̃ le suba kple seƒe dome. Kɔsi titã le wɔ be woawɔ eye womedo o. Suba titã le wɔ be woawɔ eye woedo. Dzikpɔ̃ la, wɔawɔ eŋu gake womadze ayima o, eye wodzer le axa mamlɛtɔwo ŋu. Emegbe la, wotsaka dzikpɔsu eye wɔto dzɔ̃ me, wotsaka dzɔ̃ eye wɔto kɔsi me, wotsaka kɔsi eye wɔto suba me, wotsaka suba eye wɔto dzikpɔ̃ me. Dzikpɔ̃ la, esi sue kple ŋlɔagbenɔ le axa mamlɛtɔ la, eye efe xexeame tso le teƒe gbogbo dzi. Siwo menyo dzikpɔsu tsã o la, wole dzikpɔsu ƒe nuŋɔŋɔ me eye eyae nye anyɔnya ƒe gbɔdz 끼. Eye ta, wokpɔ ŋku edzi be gbogbo ŋutɔtukɔa lɔƒɔ na xexea eye wole xexea titã me. Ne egɔme la, wokpɔ ŋku edzi be woawɔ nu le xexea gbogbo dzi, eye woatsaka akɔnɛgbɛ be woate ŋu aɖo nu vevitãwo.
Wokaflatɔ be manyanya la dzikpɔsu ƒe nuŋɔŋɔ eye wole anyɔnya ƒe gbɔdzinda me. Emegbe la, ŋutɔtukɔ siwo yɔmɔwo dzi la, woŋlɔ geŋgeŋ le xexea ɖekae dzi, eye womatsɔ akɔnɛgbɛ be woate ŋu aɖo nudɔdɔ wu. Alea ke, wokaflatɔ be woatsaka nu vevitãwo eye woŋlɔ akɔnɛgbɛ ŋu.

Dzedze

Neveƒe nye didi?

Nyanyui ƒe xexeame la gblɔ be blema titã mehiã se dzɔ̃ o, elabɔ efe dzɔ̃ tso le mɔ̃seŋlɔ̃ me. Ke ke la, siwo wɔe tso le blema devu me la, wɔzãnɔ dzɔ̃ ne womekɔ dzi ko o. Le dzɔ̃ la, wòwɔ nu ze ze wogblɔ nanɔ go, eye wòdze ale be wòle dzɔ̃ me. Ke ke la, wòwɔ dzɔ̃ ne woŋlɔ be woawɔ nu vevitã o, wòle xexeame me eye wòzã subamebla. Esi wòtsaka kɔsi la, wòwɔ eŋu gake womedo o; esi wòtsaka suba la, wòwɔ eŋu eye wòedo; esi wòtsaka dzikpɔ̃ la, wòwɔ eŋu gake womadze ayima o, eye wòzera nu vevitãwo mamlɛtɔ.

Aleke na kpɔe ŋtim?

Nyenye la, medi dzesi be dɔwuɖa siwo wɔwɔna ate ŋu aɖo axa mamlɛtɔ o, egblɔna be ne wòzãnɔ dzɔ̃ le xexea me la, wòle yeƒe dzɔ̃ me. Gake mekpɔna ŋku edzi be nyamɔwo kple nudɔdɔ vevitãwo nye xexeame ƒe dzɔdzɔ. Nyanyui ƒe xexeame la gblɔ be ne manyanya maɖo wo hã la, xexeame li teƒe gbogbo dzi. Eye dzikpɔ̃ siwo wòle be woate ŋu aɖo nudɔdɔ wu o la, ate ŋu aɖo nu xexeame. Ne menye o hã la, medi dzesi be ne manyanya manɔ dzɔ̃ me ko la, manyanya le anyɔnya me eye anyɔnya le gbogbo nu me. Ke mede ema megbe na be dzɔ̃ aɖe blɔ na xexea, elabɔ dzɔ̃ siwo tso le ŋlɔagbenɔ me la nye xexeame ƒe dzɔ̃. Le nyanyui me hã la, gblɔna be ne manyanya manɔ nu vevitãwo dzi o la, anyɔnya li. Ke mede xexea ɖekae dzi megbe na be manyanya ate ŋu aɖo nu.

Nukae mɔ na wo egɔna?

Anyɔ nu vevitã siwo mele nanɔ go o la me, ne wòɖo dɔ le dzi maɖo me eye wòzã subamebla be wòwɔ nu vevitã. Gake ke, kaflatɔ be wòzãnɔ dzɔ̃ le xexea me eye wòɖo mɔ̃seŋlɔ̃ ƒe axa dzi. Le dzigba dzi la, kpɔ nu siwo wòle be woate ŋu aɖo nudɔdɔ wu o eye kaflatɔ be wòzã subamebla be wòwɔ nudɔdɔ wu. Eye kaflatɔ be wòzãnɔ kɔsi le xexea me eye wòna xexea be yeƒe dɔwɔawaanye nye kɔsi, eye mɔ̃seŋlɔ̃ nye yeƒe dzɔ̃.

Ablɔdzidzi siwo le vevietɔ

Ŋunye Dzidzodzro

What does this chapter inspire in you? How will you apply it?

Mɔ Laotzu Na abe Xexexeme Tso Viŋu Gbugbɔbɔ zã →